HE Döwlet geňeşçisi we Daşary işler ministri Wan iiiň guşak we ýol hyzmatdaşlygy boýunça ýokary derejeli konferensiýada eden çykyşy
23 Iýun 2021

Kärdeşler, dostlar, 2013-nji ýylda Si Szinpin “Birtopar we ýol başlangyjy” (BRI) teklip etdi.Şondan bäri, ähli taraplaryň gatnaşmagy we bilelikdäki tagallalary bilen bu möhüm başlangyç güýçli güýç we janlylyk görkezdi we gowy netijeler we öňegidişlik berdi.

Soňky sekiz ýylyň dowamynda BRI düşünjeden hakyky hereketlere öwrüldi we halkara jemgyýetçiliginiň gyzgyn seslenmesine we goldawyna eýe boldy.Şu güne çenli 140-a çenli hyzmatdaş ýurt Hytaý bilen “Belt and Road” hyzmatdaşlygy baradaky resminamalara gol çekdi.BRI hakykatdanam dünýädäki iň giň esasly we halkara hyzmatdaşlygy üçin iň uly platforma öwrüldi.

Soňky sekiz ýylyň dowamynda BRI görüşden hakykata öwrüldi we dünýädäki ýurtlara ägirt uly mümkinçilikler we peýdalar getirdi.Hytaý bilen BRI hyzmatdaşlarynyň arasyndaky söwda 9 trillion ABŞ dollaryndan geçdi.Hytaý kompaniýalarynyň “Guşak we ýol” ugrundaky ýurtlara göni maýa goýumlary 130 milliard ABŞ dollaryndan geçdi.Bütindünýä bankynyň hasabaty, BRI doly durmuşa geçirilende global söwdany 6,2 göterim, dünýädäki hakyky girdejini bolsa 2,9 göterim ýokarlandyryp, global ösüşe ep-esli itergi berip biljekdigini öňe sürýär.

Aýratynam, geçen ýyl COVID-19-yň duýdansyz ýüze çykmagyna garamazdan, guşak we ýol hyzmatdaşlygy bes edilmedi.Ajaýyp çydamlylygy we janlylygy görkezip, öňe gitmegi dowam etdirdi.

Bilelikde, COVID-19-a garşy halkara hyzmatdaşlygyň gorag diwaryny gurduk.Hytaý we BRI hyzmatdaşlary COVID-iň öňüni almak we gözegçilik etmek boýunça tejribe alyşmak üçin 100-den gowrak ýygnak geçirdi.Iýun aýynyň ortalaryna Hytaý dünýäde 290 milliarddan gowrak maska, 3,5 milliard gorag kostýumy we 4,5 milliard synag enjamy bilen üpjün etdi we köp ýurtlara synag laboratoriýalaryny gurmaga kömek etdi.Hytaý köp ýurt bilen sanjym hyzmatdaşlygy bilen meşgullanýar we 400-den gowrak doza taýýar we köpçülikleýin sanjymlary 90-dan gowrak ýurda bagyşlady we eksport etdi, köpüsi BRI hyzmatdaşlary.

Bilelikde dünýä ykdysadyýeti üçin stabilizator hödürledik.Ösüş tejribesini paýlaşmak, ösüş syýasatlaryny utgaşdyrmak we amaly hyzmatdaşlygy ösdürmek üçin onlarça BRI halkara konferensiýasyny geçirdik.BRI taslamalarynyň köpüsini dowam etdirdik.Hytaý-Päkistan ykdysady koridorynyň çäginde energiýa hyzmatdaşlygy Pakistanyň elektrik üpjünçiliginiň üçden birini üpjün edýär.Şri-Lankadaky Katana suw üpjünçiligi taslamasy, 45 obany arassa agyz suwy bilen üpjün etdi.Statistikalar, geçen ýyl Hytaý bilen BRI hyzmatdaşlarynyň arasynda haryt söwdasynda rekord derejede 1,35 trillion ABŞ dollaryny hasaba alandygyny we COVID-iň täsirine, ykdysady durnuklylyga we degişli ýurtlaryň hal-ýagdaýyna möhüm goşant goşandygyny görkezýär.

Bilelikde, global baglanyşyk üçin täze köpri gurduk.Hytaý 22 hyzmatdaş ýurt bilen “Silk Road” elektron söwda hyzmatdaşlygyny amala aşyrdy.Bu pandemiýanyň hemme ýerinde halkara söwda akymlaryny goldamaga kömek etdi.2020-nji ýylda asewraziýa yklymyndan geçýän Hytaý-Europeewropa demir ýol ekspressi hem ýük hyzmatlarynda, hem-de ýük mukdary boýunça täze rekord goýdy.Şu ýylyň birinji çärýeginde “Express” 75 göterim köp otly iberdi we geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 84 göterim köp TEU haryt iberdi.“Polat düýe floty” diýlip atlandyrylýan Express hakykatdanam öz adyna laýyk ýaşady we ýurtlara COVID-e garşy göreşde zerur goldaw bermekde möhüm rol oýnady.

Kärdeşler, Çalt ösýän we has netijeli “Guşak we ýol” hyzmatdaşlygy BRI hyzmatdaşlarynyň arasyndaky raýdaşlygyň we hyzmatdaşlygyň netijesidir.Has möhümi, Prezident Si Szinpiniň bu konferensiýa ýazan çykyşynda belläp geçişi ýaly, “Guşak we ýol” hyzmatdaşlygy giň maslahat, bilelikdäki goşant we umumy peýdalar ýörelgesine esaslanýar.Açyk, ýaşyl we arassa ösüş düşünjesini ulanýar.We ýokary derejeli, adamlara gönükdirilen we dowamly ösüşe gönükdirilendir.

Biz elmydama deň geňeşmäge borçlanýarys.Hyzmatdaş hyzmatdaşlaryň hemmesi, ykdysady ululygyna garamazdan, BRI maşgalasynyň deň agzalarydyr.Hyzmatdaşlyk maksatnamalarymyzyň hiç biri-de syýasy ugurlar bilen baglanyşykly däl.Hiç haçan güýç diýilýän ýerden başgalara öz islegimizi ýüklemeýäris.Şeýle hem, biz haýsydyr bir ýurda howp abandyrmaýarys.

Biz elmydama özara peýdalanmaga we ýeňiş gazanmaga çalyşýarys.BRI Hytaýdan geldi, ýöne ähli ýurtlar üçin mümkinçilikler we gowy netijeler döredýär we bütin dünýä peýdaly.Ykdysady integrasiýany amala aşyrmak, birek-birege bagly ösüşi gazanmak we hemmelere peýda getirmek üçin syýasaty, infrastrukturany, söwdany, maliýe we adamlar bilen aragatnaşygy berkitdik.Bu tagallalar hytaý arzuwyny we dünýädäki ýurtlaryň arzuwlaryny has ýakynlaşdyrdy.

Biz elmydama aç-açanlyga we öz içine alyjylyga ygrarlydyrys.BRI hemmeler üçin açyk açyk ýol, howlusy ýa-da beýik diwarlary ýok.Her dürli ulgamlar we siwilizasiýalar üçin açyk we ideologiki taýdan bir taraply däl.Dünýädäki has ýakyn aragatnaşyk we umumy ösüş üçin amatly ähli hyzmatdaşlyk başlangyçlaryna açykdyrys we olar bilen işlemäge we birek-birege üstünlik gazanmaga taýýardyrys.

Biz elmydama innowasiýa we ösüşe ygrarlydyrys.COVID-19-dan soň saglyk üçin küpek ýoluny açdyk.Az uglerodly geçişe ýetmek üçin ýaşyl ýüpek ýoluny ösdürýäris.Sanlaşdyrma tendensiýasyny durmuşa geçirmek üçin sanly ýüpek ýoluny gurýarys.Ösüşdäki boşluklary çözmek üçin BRI-ni garyplygy ýok etmegiň ýoluna öwürýäris.“Guşak we ýol” hyzmatdaşlygy ykdysady pudakda başlandy, ýöne ol ýerde gutarmaýar.Has gowy global dolandyryş üçin täze platforma öwrülýär.

Birnäçe günden Hytaýyň Kommunistik partiýasy (CPC) ýüz ýyllygyny bellär.CGK-nyň ýolbaşçylygynda hytaý halky ýakyn wagtda ortaça gülläp ösýän jemgyýetiň gurluşygyny tamamlar we şol esasda häzirki zaman sosialistik ýurt gurmagyň täze syýahatyna başlar.Täze taryhy başlangyç nokadynda, Hytaý beýleki taraplar bilen ýokary hilli “Guşak we ýol” hyzmatdaşlygymyzy dowam etdirer we saglyk hyzmatdaşlygy, baglanyşyk, ýaşyl ösüş, açyklyk we öz içine alyjylyk üçin has ýakyn hyzmatdaşlygy gurar.Bu tagallalar hemmelere has köp mümkinçilik we girdeji getirer.

Ilki bilen sanjymlar boýunça halkara hyzmatdaşlygy çuňlaşdyrmagy dowam etdirmeli.Sanjymlaryň adalatly halkara paýlanmagyna we wirusa garşy global galkan döretmek üçin COVID-19 sanjymlar hyzmatdaşlygy boýunça guşak we ýol hyzmatdaşlygy başlangyjyny bilelikde başlarys.Hytaý, Si Szinpiniň global saglyk sammitinde yglan eden möhüm çärelerini işjeň durmuşa geçirer.Hytaý, BRI hyzmatdaşlaryna we beýleki ýurtlara mümkin boldugyça has köp sanjymlar we beýleki zerur lukmançylyk enjamlary bilen üpjün eder, sanjym kompaniýalaryna tehnologiýalary beýleki ösýän ýurtlara geçirmekde we olar bilen bilelikdäki önümçiligi amala aşyrmakda we intellektual eýeçilik hukuklaryndan ýüz öwürmekde goldaw berer. COVID-19 sanjymlarynda, ähli ýurtlara COVID-19-ny ýeňmäge kömek etmek maksady bilen.

Ikinjiden, baglanyşyk boýunça hyzmatdaşlygy berkitmegi dowam etdirmeli.Infrastrukturany ösdürmek meýilnamalaryny birleşdirmegi dowam etdireris we ulag infrastrukturasy, ykdysady koridorlar, ykdysady we söwda we senagat hyzmatdaşlygy zolaklarynda bilelikde işläris.Deňiz ýüpek ýolunyň ugrunda port we ýük daşamak hyzmatdaşlygyny ösdürmek we Howada küpek ýoly gurmak üçin Hytaý-Europeewropa Demirýol Ekspressini mundan beýläk hem ulanarys.Sanly ýüpek ýolunyň gurluşygyny çaltlaşdyrmak arkaly sanly üýtgeşmeleriň we sanly pudaklaryň ösüş tendensiýasyny kabul ederis we geljekde akylly birikmäni täze hakykata öwreris.

Üçünjiden, ýaşyl ösüş boýunça hyzmatdaşlygy ösdürmegi dowam etdirmeli.Greenaşyl ýüpek ýoluny gurmaga täze itergi bermek üçin “Greenaşyl ösüş” guşak we ýol hyzmatdaşlygy başlangyjyny bilelikde hödürläris.Greenaşyl infrastruktura, ýaşyl energiýa we ýaşyl maliýe ýaly ugurlarda hyzmatdaşlygy ösdürmäge we ýokary standart we ýokary hilli daşky gurşawa zyýanly taslamalary ösdürmäge taýýardyrys.Greenaşyl energiýa boýunça hyzmatdaşlygy güýçlendirmekde “Guşak we ýol energiýasy hyzmatdaşlygy” taraplaryna goldaw berýäris.“Guşak we ýol” hyzmatdaşlygyna gatnaşýan kärhanalary jemgyýetçilik jogapkärçiligini ýerine ýetirmäge we daşky gurşaw, sosial we dolandyryş (ESG) öndürijiligini ýokarlandyrmaga çagyrýarys.

Dördünjiden, sebitimizde we dünýäde erkin söwdany ösdürmegi dowam etdirmeli.Hytaý sebitleýin toplumlaýyn ykdysady hyzmatdaşlygyň (RCEP) has ir güýje girmegi we sebitleýin ykdysady integrasiýanyň has çalt durmuşa geçirilmegi üçin işlär.Hytaý global senagat we üpjünçilik zynjyrlaryny açyk, ygtybarly we durnukly saklamak üçin ähli taraplar bilen işleşer.Gapymyzy dünýä has giňelderis.Içerki we halkara dolanyşyklaryň birek-biregi güýçlendirjekdigine göz ýetirmek üçin Hytaýyň bazardaky diwidendlerini hemmeler bilen paýlaşmaga taýýardyrys.Şeýle hem, BRI hyzmatdaşlarynyň arasynda has ýakyn gatnaşyklara we ykdysady hyzmatdaşlyga has giň mümkinçilik döreder.

Aziýa-Pacificuwaş ummany dünýäde iň uly potensialy we iň çalt hyzmatdaşlygy bolan iň çalt ösýän sebitdir.Bu ýerde dünýä ilatynyň 60 göterimi we jemi içerki önümiň 70 göterimi ýaşaýar.Global ösüşiň üçden iki bölegine goşant goşdy we COVID-19-a garşy global göreşde we ykdysady dikelişde barha möhüm rol oýnaýar.Aziýa-Pacificuwaş umman sebiti geosyýasy syýasatlar üçin küşt tagtasy däl-de, ösüşiň we hyzmatdaşlygyň nokady bolmaly.Bu sebitiň durnuklylygy we gülläp ösmegi ähli sebit ýurtlary tarapyndan gymmatly bolmalydyr.

Aziýa we Pacificuwaş umman ýurtlary “Belt and Road” halkara hyzmatdaşlygynyň öňdebaryjylary, goşant goşýanlary we mysallarydyr.Hytaý Aziýa-Pacificuwaş umman sebitiniň agzasy hökmünde Aziýa-Pacificuwaş umman ýurtlary bilen ýokary hilli guşak we ýol ösüşini ösdürmek, COVID-19 garşy global göreş üçin Aziýa-Pacificuwaş umman sebitiniň çözgütlerini üpjün etmek üçin hyzmatdaşlyk ruhunda işlemäge taýyn. Aziýa-Pacificuwaş umman sebitiniň ýaşaýyş güýjüni global aragatnaşyga geçiriň we Aziýa-Pacificuwaş umman sebitinde umumy geljegi bolan jemgyýet gurmak üçin has köp goşant goşmak üçin Aziýa-Pacificuwaş ummany ynamyny dünýä ykdysadyýetiniň durnukly dikeldilmegine geçiriň. adamzat üçin umumy geljegi.
Sagbol.


Iş wagty: Iýul-19-2021